بسیاری از افراد از آثار هنری و تابلوها برای تزیین خانهی خوداستفاده میکنند. استفاده از آثار هنری، سلیقه و علایق شما را نشان میدهد و خانهی شما را از سایر خانهها متمایز میکند. اگر شما هم در خانه تابلوهای دکوراتیو و آثار هنری دارید، با نورپردازی درست میتوانید جذابیت آن را بیشتر کنید. در ادامه در مورد انواع وسایل نورپردازی آثار هنری و روشهای درست نورپردازی بیشتر بخوانید.
نورپردازی آثار هنری چیست؟

نورپردازی آثار هنری بهمجموعهای از اقدامات برای تامین نور آثار هنری داخل خانه میگویند. البته بیشتر برای آثاری مثل تابلوهای نقاشی از نورپردازی استفاده میکنند اما اگر تندیسهای نفیس هم در خانه دارید، میتوانید آنها را نورپردازی کنید. نورپردازی نقش مهمی در ظاهر نهایی آثار هنری و دکوراسیون خانه دارد. باید وسایل نورپردازی را متناسب با اندازهی آثار هنری انتخاب کنید و در انتخاب زاویه دقیق باشید. با نورپردازی درست، جزییات و زیبایی آثار هنری خانه بهتر دیده میشوند و خانهی شما هم جذابتر میشود.
نورپردازی نامناسب مثلا تابش مستقیم نور آفتاب یا نور فلوئورسنت نهتنها زیبایی محیط را از بین میبرد بلکه باعث آسیب دیدن آثار هنری هم میشود.
انواع منبع نور برای نورپردازی آثار هنری
انتخاب نورمناسب برای نورپردازی آثار هنری بسیار مهم است چون استفاده از نور نامناسب میتواند زیبایی آثار هنری را محو کند. نورهایی که در ادامه معرفی میکنیم آسیب کمی به آثار هنری میزنند و در عین حال برای برجسته کردن زیباییهای اثر، بسیار تاثیرگذار هستند.
۱. لامپهای LED
لامپهای حبابی LED امنترین وکمآسیبترین وسیله برای نورپردازی آثار هنری هستند. مصرف انرژی آنها کم است و رنگهای بسیار متنوعی دارند. علاوهبراین، هیچگونه نور ماوراء بنفش ساطع نمیکنند و خطر آسیب اشعهماوراء بنفش به نقاشیهای شما را از بین میبرند.
۲. لامپهای هالوژن
نور هالوژن روشن و خنک است، که آن را به یک انتخاب محبوب برای نورپردازی آثار هنری تبدیل میکند. با این حال، لامپها میتوانند بسیار داغ شوند. میتوانید از لامپهای هالوژن برای برجسته کردن جزییات و زیباییهای آثار هنری خود استفاده کنید، اما از قرار دادن منبع نور در فاصلهی خیلی نزدیک به آثار هنری خودداری کنید تا از خطر آسیب گرما جلوگیری کنید.
۳. نور رشتهای
لامپهای رشتهای درخشش گرم دارند؛ شبیه به نور طبیعی خورشید. این ویژگی میتواند برای آثار هنری خاص جذاب باشد، اما ممکن است با رنگهای طبیعی در آن اثر هنری تداخل داشته باشد. لامپهای رشتهای نیز بسیار گرم هستند و گرما میتواند به اثر هنری شما آسیب برساند؛ بنابراین مطمئن شوید که فضای کافی و جریان هوا بین لامپ و تابلو وجود دارد.
۴ ابزار نورپردازی برای آثار هنری
لامپهای مختلف در قالب شکلهای متفاوتی برای نورپردازی عرضه میشوند. مثلا سقفی، دیواری و… در ادامه ۴ نوع از این ابزارهای نورپردازی را معرفی میکنیم که میتوانید برای جذابتر کردن دکوراسیون خانه و زیباتر نشان دادن آثار هنری خود از آن استفاده کنید.
۱. چراغهای تصویری
نورپردازی تصویری یکی از تخصصیترین روشهای نورپردازی آثار هنری است. در این روش وسیلهی نورپردازی دیواری مستقیما بالای اثر هنری نصب میشود. این سازهها اندازههای مختلفی دارند و زاویهی آنها تغییر میکند تا از هر جهتی که دوست داشتید، نور را از بالا به اثر هنری بتابانید.
۲. نورهای تاکیدی
این سازهها معمولا روی سقف نصب میشوند و اثر هنری را از زاویهی موردعلاقهی شما از بالای اثر هنری میتابانند.
۳.نورهای میلهای
نورهای میلهای مجموعهای از لامپهای کوچک هستند که روی یک میله نصب میشوند. میتوانید بهراحتی جای این لامپها را تغییر دهید و فاصلهی آنها را کمتر یا بیشتر کنید.
۴. نورهای والواشر
نورهای والواشر نوارهایی از لامپهای کوچک LED هستند که مستقیما بالا یا پایین آثار هنری نصب میشوند. این روش نورپردازی برای سالنهای سبک فرانسوی و برای نورپردازی کردن تعداد زیادی از تابلو روی یک دیوار استفاده میشود.
مراحل نورپردازی آثار هنری

نورپردازی آثار هنری به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد؛ از جمله ابعاد تابلوها، قابها، فضایی که در اختیار دارید و… برای نورپردازی این آثار نکتههای زیر را مدنظر داشته باشید.
۱. انتخاب جای اثر هنری
ابتدا جای مناسب را برای اثر هنری خود انتخاب کنید. گاهی یک اثر هنری به اندازهای بزرگ است که یک دیوار کامل را میپوشاند و گاهی چند اثر هنری دارید که میخواهید به سبک گالری هنری، آنها را کنار هم قرار دهید. اینکه کدام روش را انتخاب کنید و کجا تابلوی خود را بگذارید، روی نورپردازی شما تاثیر میگذارد.
۲.انتخاب لامپ
لامپهای LED کمترین آسیب را برای آثار هنری دارند در نتیجه اگر دنبال روشن کردن آثار هنری هستید، اولین انتخاب شما هستند. اگر فاصلهی کافی بین وسایل نورپردازی و اثر هنری وجود دارد، میتوانید لامپهای هالوژن را انتخاب کنید. در ضمن این نکته را هم در نظر بگیرید که پرتاب نور در لامپهای مختلف با سایزهای متفاوت، با هم تفاوت دارد. در نتیجه موقع خرید و انتخاب باید اطلاعات لازم در مورد میزان پرتاب نور هم از فروشنده بپرسید.
علاوه بر این، منابع نور دارای شاخصی به اسم شاخص رندر رنگ (CRI) هستند که عددی بین صفر تا ۱۰۰ است. هر چقدر این عدد بالاتر باشد، منبع نور با رنگهای طبیعی داخل آثار هنری هماهنگتر میشود.
۳. انتخاب ابزار نورپردازی
بعد از انتخاب کردن منبع نور، باید ابزار مناسب برای نصب این منبع نور را انتخاب کنید. دیوارهایی که به سبک دیوار گالری چیده میشوند معمولا با نورهای میلهای نورپردازی میشوند. اما اگر یکی دو اثر هنری دارید و میخواهید نورپردازی مجزا داشته باشند بهتر است از لامپهای تصویری استفاده کنید. اگر یک اثر هنری بزرگ دارید، نور میلهای یا وال واشر برای آن مناسب است.
سعی کنید از ابزارهایی استفاده کنید که قابلیت کم و زیاد کردن شدت نور را داشته باشند تا بتوانید میزان نوری که به آثار هنری میتابد به اختیار خودتان کنترل کنید.
۴. نصب لامپها و وسایل
برای نصب این وسایل به کمک یک برقکار ماهر نیاز دارید. اما بعضی از انواع آنها مثلا نوارهای LED یا لامپهای تصویری را میتوانید خودتان هم نصب کنید. موقع نصب دقت کنید که دقیقا تابلوها را اندازه گرفته باشید و ابزار را در جای درست نصب کرده باشید.
۴ نکته دربارهی نورپردازی آثار هنری

برای نورپردازی آثار هنری این چند نکته را در نظر بگیرید تا نتیجهی نهایی کار، باعث زیباتر جلوه دادن آثار هنری و جذابیت بیشتر دکوراسیون خانه شود.
۱. استفاده از ابزارهای نورپردازی سقفی
گاهی اوقات نورپردازی موجود در خانهی ما برای آثار هنری روی دیوار مناسب نیست و امکان سیمکشی و اضافه کردن ابزارها و منابع نور جدید وجود ندارد. خوشبختانه امروزه در بازار محصولات نورپردازی، محصولاتی پیدا میشود که شارژی هستند و بهراحتی میتوانید آنها را در جاهای مختلف مثلا روی سقف نصب کنید و نیازی به مراحل پیچیده برای سیمکشی و نصب ندارند.
کافی است به یکی از فروشگاههای وسایل نورپردازی مراجعه کنید و انواع این محصولات را بررسی و مقایسه کنید.
برای نصب این وسایل این چند قانون کلی را در نظر بگیرید. نورهای سقفی باید جایی نصب شوند که مرکز نور درست در مرکز اثر هنری بتابد. بهتر است که منبع نور زاویهی ۳۰ درجه با اثر هنری داشته باشد. اگر این زاویه به ۱۰ درصد کاهش پیدا کند، نور مستقیما به اثر هنری میتابد و بهجای اینکه سطح وسیعی از آن را روشن کند، فقط یک نقطه از آن را روشن میکند. با این زاویه، زیر اثر هنری شما هم یک سایهی بلند ایجاد میشود.
۲. در نظر گرفتن جنس سطح اثر هنری
اگر اثر هنری شما قاب گرفته شده و یک شیشه روی آن قرار دارد، باید زاویه را طوری تنظیم کنید که بازتاب نور مانع از دیدن اثر هنری نشود. برای آثار هنری که بافت برجسته دارند مثلا نقاشیهای رنگ و روغن و آکریلیک، باید فاصلهی منبع نور را طوری تنظیم کنید که این برجستگیها باعث افتادن سایه روی اثر هنری نشود. مگر اینکه دوست داشته باشید این برجستگیها بهتر دیده شوند. در این صورت باید زاویه را تغییر دهید و هر بار از دور، نتیجهی نهایی کار را مشاهده کنید.
درمجموع هر چقدر منبع نور زاویهی کمتری داشته باشد، طول سایهی برجستگیها بیشتر میشود.
۳. انتخاب نور مناسب
بالاتر در مورد انواع منبع نور که میتوانید برای نورپردازی آثار هنری استفاده کنید توضیح دادیم. اگر اثر هنری ارزشمندی دارید، مهم است بدانید که تابش بعضی از انواع نور در درازمدت روی آثار هنری تاثیر میگذارد و به آنها آسیب میزند. در واقع تابش نور و گرمای آن بهمرور زمان متریال بهکاررفته در اثر را میسوزاند.
این آسیب بیشتر بهخاطر گرما و اشعهی فرابنفش است. برای کاهش دادن این آسیب میتوانید لامپهای هالوژن را در یک فاصلهی امن از آثار هنری بگذارید. همچنین بهتر است که منبع نور دارای فیلتر UV باشد. لامپهای LED نور فرابنفش ساطع نمیکنند و گرمای تولیدشده توسط آنها بسیار کمتر است.
افزایش طول عمر آثار هنری بسیار مهم است. بهخصوص اگر یک اثر هنری گرانقیمت داشته باشید. پس ارزش آن را دارد که هزینه کنید و منبع نور مناسب بخرید.
۴. اجتناب از نور طبیعی
قرار دادن آثار هنری زیر نور آفتاب شاید در روز جلوهی زیبایی داشته باشد ولی اثر هنری را در معرض اشعهی فرابنفش و فروسرخ قرار میدهد. این اشعهها نقاشی و آثار هنری را بهمرور زمان کم رنگ میکنند. مطمئن شوید که آثار هنری شما تا حد امکان از منبع شدید نور طبیعی و تابش مستقیم نور آفتاب دور میمانند.
جمعبندی

اگر از علاقهمندان به هنر باشید احتمالا هزینهی زیادی برای خرید آثار هنری میپردازید. نورپردازی آثار هنری کمک میکند که زیبایی و جذابیت این آثار هنری در خانهی شما دوچندان شود و دکوراسیون خانه نیز چشمنوازتر باشد. با نکاتی که مطرح کردیم میتوانید ضمن حفظ سلامت و طول عمر تابلوها، آنها را نورپردازی کنید تا جلوهی بیشتری در خانه داشته باشند.
منابع: Architecturaldigest و Masterclass

