دیوار سبز یا دیوار زنده که به آن باغچهی عمودی هم میگویند، یکی از ترندهای جدید دنیای منظرهسازی در طراحی داخلی است. با کمک این دیوار میتوانید گل و گیاه را به خانه بیاورید و از جذابیت گیاهان در کنار کاربردهای مختلف باغچهی عمودی بهرهمند شوید. دیوارهای سبز مثل یک اثر هنری جذاب، خانهی شما را رویایی و سرزنده میکنند. در ادامه باغچهی عمودی، کاربردهای آن و ایدههایی برای طراحی آن، بیشتر آشنا میشوید.
دیوار سبز چیست؟

گل و گیاه همیشه فضایی آرامشبخش در خانه ایجاد میکنند. در خانههای قدیمی جایی بهاسم پاسیو وجود داشت که گلدانها را در آن میگذاشتند و نور خوبی داشت. این روزها که وسعت خانهها کمتر شده، پاسیو در بسیاری از خانهها حذف شده و فضای کافی و مناسب برای نگهداری گل و گیاه وجود ندارد. دیوار زنده یکی از راهکارهایی است که میتوانید با کمک آن، در فضای کوچک خانهها، گل و گیاه داشته باشید و از سرسبزی و سرزندگی آن لذت ببرید.
باغچهی عمودی یا دیوار زنده دیواری است که روی آن با گیاهان آپارتمانی پر میشود. البته گاهی ممکن است از گیاهان مصنوعی هم برای ساختن باغچهی عمودی استفاده کنند. بعضی از دیوارهای سبز یک سیستم داخلی برای آبیاری گیاهان دارند تا گیاهانی همیشه تازه و سالم داشته باشید.
با کمک دیوار سبز در کمترین زمان میتوانید فضایی مدرن و دلباز در خانه ایجاد کنید. دیوارهای سبز فقط مخصوص فضاهای داخلی نیست و در فضای باز مثل حیاط هم از آن استفاده میشود.
مزایای دیوار زنده
شاید جالب باشد که بدانید تحقیقات نشان داده است که باغچهی عمودی میتواند تعداد مشتریها را در مراکزی مثل رستورانها، هتلها، فروشگاهها و سایر دفاتر و مراکز کاری نسبت به فضاهایی که باغ و باغچهی عمودی ندارند افزایش دهد. شاید برایتان سوال شده باشد که این جذابیت برای مشتریان چه دلیلی دارد؟
وجود گل و گیاه در هر فضایی باعث کاهش استرس و افزایش آرامش و نشاط میشود. افراد تمایل دارند در فضاهایی این چنینی حضور پیدا کنند. این ویژگی در خانههای شخصی هم وجود دارد. خانههایی که گل و گیاه دارند، فضایی آرامشبخشتر دارند. این حس آرامش هم برای افراد خانه و هم برای مهمانها، جذاب و دلپذیر است.
علاوهبراینها، دیوار سبز میتواند یک اثر هنری باشد. باغچهی عمودی سروصدای محیط را کم میکند و دما را معتدل میکند. خاصیت عایق بودن آن، نیاز به گرم کردن محیط را کاهش میدهد و البته این ویژگیها، به اندازهی دیوار هم بستگی دارد. بسته به نوع گیاهی که میکارید حتی میتواند فضا را خنکتر کند.
بعضی از گیاهان کمک میکنند که فضای اطراف تصفیه شود و سموم موجود در هوا از بین برود.
بهترین گیاهان برای ساخت دیوار زنده

اینکه چه گیاهی روی دیوار زنده بکارید به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله ظاهری که برای باغچهی عمودی در نظر دارید و همینطور وزنی که دیوار شما میتواند تحمل کند. در مجموع گیاهانی که در ادامه معرفی میکنیم برای کاشتن در باغچهی عمودی مناسباند اما در نهایت گیاهان را باید بر اساس شرایط محیط و دیوار موردنظرتان انتخاب کنید.
اگر کار نصب و طراحی دیوار سبز را به متخصصان واگذار کنید، همیشه بهترین تصمیم را میگیرند. متخصصان منظرهسازی و طراحی داخلی، با توجه به امکانات و شرایط دیوار، بهترین گیاهان و سیستم آبیاری را انتخاب میکنند. اما رایجترین گیاهانی که برای این منظور استفاده میکنند، گیاهان زیر است:
ساکیولنتها
اچوریا یا ساکیولنتهای کوچک که شبیه به رزت هستند، معمولا روی دیوارهای سبز بهخوبی دوام میآورند. بعضی از انواع سردهی گیاه ناز، برای کاشت روی دیوار زنده مناسباند و بهترین راهکار برای اضافه کردن کمی رنگ به دیوار هستند. ترفندی که برای زنده و سالم نگه داشتن ساکیولنتها روی دیوار باید در نظر بگیرید این است که مطمئن شوید از خاک ترکیبی مخصوص کاکتوس استفاده میکنید و قبل از اینکه آن را آبیاری کنید، حتما صبر میکنید تا خاک کاملا خشک شود.
ویژگیهای ساکیولنتها شامل این موارد که نیاز به آب کمی دارند، سیستم ریشهی آنها کوچک است و بهراحتی میتوانید آنها را تکثیر و جابهجا کنید باعث میشود که انتخاب خوبی برای باغچهی عمودی با اندازههای مختلف باشند.
گیاهان شاخوبرگدار
گیاهانی که برگدار هستند، برگهای رنگارنگ دارند و برگهای آنها شکلهای غیرمعمول دارد، جذابیت خاصی به باغچهی عمودی میدهند. بهراحتی میتوانید رنگهایی مثل زرد، آبی، قرمز و لیمویی را با این گیاهان به دیوار سبز اضافه کنید. اگر دیوارهای بزرگتر دارید، میتوانید گیاهانی با برگهای بزرگ را انتخاب کنید.
رنگهای فصلی
در دیوارهای سبز میتوانید با اضافه کردن گیاهان گلدار، مطابق با فصل حالوهوای دیوار را تغییر دهید. البته این کار نیازمند مراقبت دائمی و رسیدگی پیوسته به دیوار است.
ایدههایی برای اضافه کردن دیوار سبز به خانه
اگر دوست دارید در خانه دیوار زنده داشته باشید ولی نمیدانید این دیوار را کجا و چطور به دکوراسیون خانه اضافه کنید، در ادامه چند ایده برای افزودن دیوار زنده به خانه و طراحی این دیوار را بخوانید.
دیوار سرسبز و انبوه
اگر دوست دارید حیاط خلوت خانهی شما شبیه یک بهشت استوایی به نظر برسد میتوانید از گیاهان مناطق استوایی روی دیوار زنده استفاده کنید. بسیاری از این گیاهان استوایی میتوانند بهخوبی روی دیوار سبز رشد کنند. انواع گیاهان استوایی مثلا انواع آناناسیان در گلفروشیها پیدا میشود که نگهداری از آنها بسیار راحت است، نیاز به آب کمی دارند و البته به نور نیاز دارند.
اگر شرایط مناسب آن را دارید و دیوار سرسبز و انبوه میخواهید، این ایده را فراموش نکنید.
صندوق پست و فانوسهای تزیینی
برای داشتن دیوار زنده لازم نیست حتما یک دیوار به این کار اختصاص دهید. بعضی از سازههای قدیمی داخل خانه میتوانند شرایط مناسبی برای تبدیل شدن به دیوار زنده داشته باشند. مثلا یک صندوق پستی قدیمی را در نظر بگیرید. میتوانید این صندوق را به دیوار سبز تبدیل کنید و آن را با انواع گلها و گیاهان مناسب محیط تزیین کنید.
استفاده از دیوارهای موجود
برای اینکه در خانه دیوار زنده داشته باشید لازم نیست یک دیوار جدید ایجاد کنید. حتی لازم نیست سازههایی که روی آن دیوار سبز ایجاد میکنید، حتما یک دیوار باشند. مثلا فرض کنید که در گوشهای از حیاط، مصالح و سنگ و آجر اضافه گذاشتهاید. این نمای نامناسب را میتوانید به یک دیوار زنده تبدیل کنید. بعضی از انواع گیاهان مثلا ساکیولنت اچوریا ریشههایی بسیار کوچک دارند طوری که در شکافها و ترکهای دیوار هم رشد میکنند. میتوانید روی سطح موردنظر خود را با سیمهای مخصوص بپوشانید و گلدانهایی را روی آن اضافه کنید یا گیاه را مستقیما روی آن بکارید. محبوبترین مکانیزم برای ساخت دیوار زنده، آویزان کردن جیبهای نمدی و کاشتن گیاه در آن است.
نشیمن سرسبز
در بعضی از خانهها سکوهایی بهشکل نیمکت برای نشستن در فضای باز در نظر گرفته میشود. دیوار پشت این سکوها را میتوانید به دیوار زنده تبدیل کنید تا فضایی سرسبز و زیبا برای نشستن داشته باشید.
تزیین با گیاهان هوازی
گیاهان هوازی مثلا تیلاندزیا فضایی زیبا و هنری در دیوارهای سبز ایجاد میکنند. این گیاهان برای زنده ماندن به خاک نیاز ندارند و مواد مغذی موردنیاز خود را از آب و هوا میگیرند. میتوانید با چسبهای مخصوص و ضدآب، این گیاهان را به دیوار بچسبانید یا اینکه از قلاب برای آویزان کردن آنها استفاده کنید.
این گیاهان بهتر است که در سایه باشند و گاهی اوقات باید غبارپاشی شوند چون محیط طبیعی آنها مرطوب است.
دیوار جداکننده
اگر در فضای داخلی یا خارجی خانه میخواهید با کمک دیوار، فضا را دو قسمت کنید و آن را از هم جدا کنید، میتوانید بهجای پارتیشنها یا دیوارهای ساده، از دیوار سبز استفاده کنید. بعضی از انواع دیوارهای سبز با قابلیت جابهجایی وجود دارند که سیستم آبیاری و خاک کافی برای کاشتن انواع گیاهان کوچک از هر دو طرف دیوار دارند.
دیوار سبز با گیاهان رونده
گیاهان رونده یکی از جذابترین گیاهان برای کاشتن در باغچهی عمودی هستند. یکی از مزیتهای گیاهان رونده این است که میتوانید آنها را روی زمین و در گلدان بکارید و ساقههای آنها روی دیوار سبز را بپوشانند. در این صورت نیازی به سیستم آبیاری برای دیوار زنده ندارید. هر گیاهی که دوست دارید در گلدان میکارید و پای دیوار میگذارید. البته امکان کاشت آنها روی دیوار هم وجود دارد ولی ضرورتی ندارد. مگر اینکه دوست نداشته باشید هیچ گلدانی پای دیوار باشد.
قابهای سبز روی دیوار

لازم نیست که تمام فضای یک دیوار را با گیاهان بپوشانید. میتوانید فقط بخشی از آن را انتخاب کنید و آن را با یک قاب زیبا قاب بگیرید. انگار که یک قاب سرسبز و زیبا روی دیوار نصب شده باشد. این دیوارها معمولا با استفاده از جیبهای نمدی ساخته میشوند. یعنی هر گیاه در یک فضایی شبیه به جیب لباس کاشته میشود و میتوانید آن را روی دیوار جابهجا کنید.
معمولا انواع ساکیولنتها برای این نوع از دیوارها مناسب است.
قرار دادن در مرکز توجه
دکوراسیون تمام خانهها یک مرکز توجه دارد؛ چیزی که با ورود به خانه توجه هر فردی را جلب میکند و از سایر خانهها متمایز است. دیوارهای سبز میتوانند گزینهی خوبی برای این نقطهی عطف در دکوراسیون خانه باشند. دیوار زنده بسیار جالب توجه و لوکس است و فضایی دلپذیر در خانه ایجاد می کند. پس، از اضافه کردن باغچهی عمودی به دکوراسیون پذیرایی خانه نترسید.
سوالات رایج دربارهی دیوار سبز

دیوار زنده چه مدت دوام میآورد؟
مهمترین سوال در مورد باغچهی عمودی که حتما نقش زیادی در تصمیمگیری شما دارد این است که دیوار زنده چه مدت دوام میآورد؟ طول عمر دیوار زنده به نحوهی مراقبت شما از آن بستگی دارد. گیاهانی که روی دیوار میکارید مثل هر گیاه دیگری شرایط خاصی برای رشد و نگهداری دارند. تا زمانی که مراقب آنها باشید و گیاهان خرابشده را جایگزین کنید، دیوار زنده به زیبایی روز اول باقی میماند. بسته به نوع گیاه، دیوارهای سبز حداقل بین ۶ ماه تا یک سال دوام میآورند قبل از اینکه لازم باشد تا گیاهان آن را جایگزین کنید.
هزینهی ساخت دیوار سبز چقدر است؟
این سوال پاسخ دقیقی ندارد. هزینهی آن به سیستم آبیاری، نحوهی کاشت و گیاهانی که برای آن انتخاب میکنید بستگی دارد. دیوارهایی که سیستم آبیاری داخلی دارند، پرهزینهتر هستند.
معایب دیوار سبز چیست؟
دیوار سبز زیباست ومزایایی هم دارد ولی شاید برایتان سوال شده باشد که معایب و مشکلات آن چیست؟
نگهداری از دیوار زنده کار سختی است و اگر سیستم آبیاری داخلی نداشته باشد، آب دادن به آن هم سخت میشود. علاوهبراین این باغچههای عمودی نسبت به باغچههای زمینی، نیاز به مراقبت و رسیدگی بیشتری دارند. احتمالا نمیتوانید آنها را برای مدت طولانی رها کنید و به سفر بروید.
نکاتی دربارهی ساخت و طراحی دیوار زنده

برای اینکه دیوارهای سبز مدت بیشتری دوام بیاورند و برای زمان طولانیتری زینتبخش خانههای شما باشند، باید چند نکته را در مورد طراحی و ساخت آن در نظر بگیرید:
توجه به سیستم کاشت و نگهداری
دیوارهای سبز سیستم کاشت متفاوتی دارند که انتخاب آن به خود شما بستگی دارد. بعضی دیوارهای سبز ساختاری ساخته شده با سیم دارند که فضای کاشت شامل خاک درون آن قرار میگیرد و با رشد گیاهان، سیمها کامل پوشیده میشوند. گاهی اوقات با نصب گلدان روی دیوار، یک دیوار سبز ساخته میشود و گاهی این گلدانها شبیه به جیبهایی از جنس نمد است. اینکه کدام روش را انتخاب کنید به گیاهانی که میکارید، شرایط نگهداری و بودجهی شما بستگی دارد. ولی در مجموع دیوارهایی که سیستم آبیاری داخل و ساختار سیمیشکل برای نگهداری خاک دارند، بهترین گزینه هستند.
انتخاب بهترین مکان برای دیوار زنده
اینکه گیاهان شما چقدر دوام بیاورند و دیوار سبز شما چقدر زیبا و سرزنده باشد، به مکان آن هم بستگی دارد. با توجه به گیاهانی که قرار است بکارید و نیازهای ویژهای که آن گیاهان دارند، باید مکان مناسب دیوار را انتخاب کنید. پس بهتر است که ابتدا جای دیوار را در نظر بگیرید و بعد گیاه مناسب آن را در نظر بگیرید.
معمولا بهتر است که دیوار زنده در جایی از خانه باشد که نور کافی بگیرد.
انتخاب بهترین گیاهان
زیبایی دیوار سبز شما به گیاهانی که در آن میکارید بستگی دارد. برای انتخاب گیاه باید با متخصص گیاهان آپارتمانی مشورت کنید یا کار ساخت و تکمیل دیوار را به متخصصان طراحی منظره بسپارید.
انتخاب گیاهان مقاوم در برابر خشکی
اگر باغچهی عمودی شما سیستم آبیاری اتوماتیک نداشته باشد، بهتر است از ابتدا گیاهانی را انتخاب کنید که در برابر خشکی مقاوم باشند. اگر گیاهان حساس به آب بکارید، حتی یک سفر کوتاهمدت هم میتواند دیوار زندهی خانهی شما را خراب کند مگر اینکه نگهداری و آبیاری آن را به کسی بسپارید.
جمعبندی
دیوار سبز یکی از المانهای زیبا و مدرن برای اضافه کردن به فضای داخلی خانه است؛ البته این زیبایی بدون دردسر نیست. اگر از علاقهمندان به گل و گیاه هستید، میتوانید با کمی تحقیق و مشورت با متخصصان طراحی داخلی و طراحی منظره، زیباترین دیوار زنده را در خانه داشته باشید و از طراوت و جذابیت گیاهان در خانهی خود لذت ببرید.
منابع: Installitdirect و Homesandgardens

