در معماری و آثار هنری ایرانی برخی از رنگها بیشتر مورد استفاده قرار گرفتهاند و به همین دلیل به نماد و بخش جداییناپذیری از فرهنگ ما تبدیل شدهاند. آیا میدانید چه رنگهایی مردم دنیا را به یاد ایران میاندازد؟ برای شناخت رنگ های ایرانی در این مقاله از کاما با ما همراه باشید.
هر گردشگر خارجی که به ایران سفر میکند، تحت تاثیر فرهنگ مردمان سرزمین ما قرار میگیرد، از غذاهای محلی و مهماننوازی مشهور ایرانیها گرفته تا انفجار رنگهایی که در هر گوشه از این فرهنگ حضور پررنگی دارند. به همین دلیل است که میتوان فرهنگ ایران و امپراطوری افسانهای آن را از طریق رنگها و هنرهای مثالزدنی، معماری بیبدیل و سنتهای زیبایش به خاطر آورد. احتمالا مردم دیگر نقاط جهان نیز از این رنگها به عنوان رنگهای ایرانی یاد میکنند.
بعضی از رنگهای به کاررفته در آثار فرهنگی ما، نمادی از فرهنگ غنی ایرانی است و نقش بسزایی در معرفی فرهنگ ایران به دنیا ایفا کرده است. اما چه رنگهایی در فرهنگ ما اهمیت بیشتری دارند؟
۱. سفید مثل برج آزادی تهران

سفید در فرهنگ ایرانی نماد پاکی و خلوص است. رنگی که در فرهنگ ایرانی به یک نماد تبدیل شده است. برج آزادی که زمانی تنها نماد تهران بود نیز به این رنگ است؛ این برج در سال ۱۳۴۹ شمسی، به منظور گرامیداشت جشنهای ۲۵۰۰ سالهٔ شاهنشاهی ایران با نام «برج شهیاد» ساخته شد. بعد از انقلاب اسلامی، نام این برج به «برج آزادی» تغییر یافت.
۲. آبی ایرانی

رنگ آبی بهعنوان رنگ ملی در تاریخ ایران، نماد بهشت و معنویت است؛ شاید این رنگ را بتوان برجستهترین رنگ در فرهنگ ایرانی دانست و آن را رنگ ایرانی نامید. در مساجد تاریخی مثل مسجد امام اصفهان به وفور از این رنگ در کاشیکاریها استفاده شده است. علاوه بر این، مسجد کبود تبریز که به آن لقب فیروزهٔ جهان اسلام را دادهاند (این مسجد در زلزلهٔ بزرگ سال ۱۱۵۸ تبریز آسیب جدی دید) نیز یکی دیگر از شاهکارهای معماری اصیل با کاشیهایی به رنگ آبی است. به طور کلی رنگ آبی در بسیاری از سازههای ایرانی یافت میشود.
۳. فیروزهای مثل بهشت برین

فیروزهای که تفاوت جزئی با آبی ایرانی دارد، بهطور گسترده در شاهکارهای معماری ایرانی مثل مسجد جامع یزد مورد استفاده قرار گرفته و در تمامی مظاهر فرهنگ ایرانی به چشم میخورد. ترکیب فیروزهای با رنگ آبی نقش پررنگی در معماریهای ایران دارد.
۴. صورتی مثل گلهای رز قاجار

یکی از زیباترین مساجد ایران، مسجد نصیرالملک شیراز است که به آن لقب «مسجد صورتی» دادهاند. در تزئینات این مسجد از کاشیهایی با طرح رزهای صورتی استفاده شده که طراوت و تازگی جذابی به آن بخشیده است.
۵. طلایی مثل تجمل و ثروت

رنگ طلایی در فرهنگ ایرانی نمادی از تجمل و توانگری است؛ این رنگ را میتوان در تزئینات زیر گنبد مسجد شیخ لطفالله مشاهده کرد که به شکل دم طاووس طراحی شده و به زیبایی هرچه تمام از رنگ طلایی استفاده شده است. هنگام طلوع آفتاب نور از سوراخ گنبد به داخل مسجد راه مییابد و زیبایی این رنگ را دوچندان میکند. از دیگر جلوههای این رنگ در معماری، همنشینی و هارمونی آن با رنگ آبی است.
۶. همنشینی سنگ و خاک
از رنگهای خاکی کویر تا رنگهای ماسهای و سنگ، همه و همه در بخشهای مرکزی ایران پیدا میشوند. رنگ ماسهای و سایههای آن اصلیترین رنگهای به کار رفته در تمام آثار باستانی امپراطوری هخامنشیان است، از پاسارگاد و تخت جمشید گرفته تا مجموعه نقش رستم.

از طرفی کویر بخش اعظمی از خاک ایران را دربر گرفته است؛ در شهرهایی مثل یزد و کاشان، کویر المان مهمی از فرهنگ بهشمار میرود و در بسیاری از جنبههای زندگی روزمرهٔ مردم مثل معماری محلی با بادگیرهای مشهورش مشهود است. رنگ خاک نشأت گرفته از خشت این بناها یادآور زیباییهای کویر است.
۷. رنگارنگ مثل فرش ایرانی

تزئینات و دکوراسیون رنگارنگ همیشه نقش مهمی در فرهنگ ایرانی داشته و دارند؛ از فضای داخلی مسجد نصیرالملک شیراز گرفته تا انواع فرشهای ایرانی در نقاط مختلف کشور. رنگ های ایرانی را میتوانید در انواع فرش دستبافت مشاهده کرد. رنگهایی که در پس داستانهای پر رمز و راز کهن ایرانزمین در تار و پود فرش ایرانی، یکی از مهمترین بخشهای فرهنگ ایران، جریان دارند.
۸. سبز مثل خط شمالی

همانطور که میدانید، ایران کشوری پهناور و چهارفصل است و در کویر خلاصه نمیشود. استانهای گیلان، مازندران و گلستان که در حاشیهٔ دریای کاسپین قرار دارند، بسیار سرسبز هستند و گویی فرشی از رنگ سبز بر زمین آن پهن کردهاند. در فرهنگ ایرانی، سبز رنگ رویش، بهشت و باغ است؛ احتمالا به همین دلیل است که این استانها همواره میزبان گردشگران هستند!
۹. رنگ نقرهای مثل جواهرات گرانقیمت

نقرهای رنگ تجمل و جواهرات است. این رنگ فقط مختص جواهرات گرانقیمت خانمها نیست؛ درخشش و جلوهٔ رنگ نقرهای را میتوان در آینهکاریها و چراغهای تالار آینهٔ باغ زیبای نارنجستان شیراز و کاخ سعدآباد پیدا کرد. البته آینهکاری نه فقط در معماریها بلکه در بسیاری از آثار هنری ایران نیز به کار گرفته میشود.
۱۰. قرمز مثل آتش و زعفران

زعفران سرخ افتخار آشپزی ایرانی است و در فرهنگ غذایی ما به وفور از آن استفاده میشود. زعفران نماد ایران و غذاهای خوشمزه کشور ما است. رنگ قرمز آن نیز در فرهنگ ما ریشه دوانده و در معماری نیز نمود پیدا کرده است؛ خانههای زیبای ابیانه نمود استفاده از این رنگ در معماری سنتی ما است.
شما دوست دارید کدام یک از این رنگها را در دکوراسیون داخلی منزل خود استفاده کنید؟ این رنگها برای شما یادآور کدام یک از بناهای تاریخی یا فرهنگ خاص ایران است؟
منبع: Chasingtheunexpected
- ۷ المان طراحی داخلی که شما را به خانه رویاییتان یک قدم نزدیکتر میکند - 30 مهر 1402
- چه اصولی در طراحی داخلی نقش کلیدی دارند؟ - 4 مهر 1402
- انواع سبک دکوراسیون داخلی و هر آنچه که باید بدانید (۱) - 22 شهریور 1402


